Historie

Het heeft honderden jaren geduurd voor de stad Nijkerk is zoals ze vandaag de dag is. Al jarenlang wonen en werken mensen in Nijkerk. De stad is rijk aan een historie waarvan een deel nog zichtbaar is gebleven.

Wist je dat de stad haar naam te danken heeft aan een nieuwgebouwde kerk? De voorgaande kapel die er stond werd getroffen door een veenbrand. Door de nieuwe kerk kreeg de stad in het toenmalige dialect de naam Nije Kerck.

Met recht is Nijkerk ‘een stad’. In 1413 kreeg Nijkerk namelijk stadsrechten (door de Hertog van Gelre) doordat de stad vaak is verwoest door gevechten. In de 18e eeuw was Nijkerk een bloeiende stad met tabakshandel en nijverheid. Dat laatste is nog steeds te zien aan het mooie historische centrum.

Aan de rand van de Noordwest Veluwe en de Gelderse Vallei, op de grens van bouw- en weiland, bij bos, hei en Nijkerker- nauw ligt Nijkerk, een stad met een rijke historie. Evangelieprediker Ludger trok rond in deze streek en bouwde een Godshuis op een plaats waar eerst heidense offers gebracht zouden zijn.

Het lijkt erop dat in die tijd al een kapel is gesticht in de stad, die later is getroffen door een veenbrand. Daarna is een nieuwe kerk is gebouwd, waaraan Nijkerk haar plaatsnaam te danken heeft. In het toenmalige dialect was de naam Nije Kerck.

Nijkerk was in die tijd onbeschermd tegen de toenmalige Zuiderzee. Daarom is hoger gelegen land gebouwd om de stad te beschermen. Dat stuk land kreeg de naam Erckemede, wat we nu kennen als Arkemheen

De centrale ligging tussen aartsbisdom Utrecht en het hertogdom Gelre maakte dat de Nijkerk regelmatig strijdtoneel was. In 1412 werd het dorp compleet verwoest. Hertog Reinolt IV van Gelre gaf als vergoeding aan Nijkerk stadsrechten en vrijstelling van tolgeld in Gelre. Om de stad heen kwam een gracht met poorten en dijken, omdat er niet voldoende geld was voor een muur.

Daarna kwam er een bloeiperiode voor Nijkerk. De stad floreerde en ontwikkelde zich tot belangrijk centrum van de Noordwest Veluwe. Men begon veel tabak te verbouwen. Ook kwam er levendige handel, vooral met Amsterdam. In 1795 was Nijkerk zelfs de grootste stad van de Veluwe. Binnen de totale provincie Gelderland was alleen Arnhem groter. De bloei van Nijkerk is nu nog terug te zien in de vele herenhuizen in het huidige centrum. Nijkerk had ook een grote regionale veemarkt waardoor de stad jarenlang van grote betekenis was voor het agrarische achterland. Boerenmaandag is hieraan nog een herinnering en wordt elk jaar in april gehouden.

Veel Nijkerkers vertrokken naar Amerika om daar hun geluk te beproeven. Ze waren daar medeoprichters van de steden New York, Albany en andere steden. In de Grote Kerk van Nijkerk ligt de grafzerk van familie van Rensselaer. Kilean Rensselaer was één van de stichters van New York.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog leidde Nijkerk twee keer schade; in de strijd tegen de Duitse bezetters werd de stad in mei 1940 beschoten door het Nederlandse leger. In 1945 werd de stad nogmaals beschoten, toen door de Canadezen. Direct na de oorlog begon de stad met het herstel. Nieuwe industrieën werden aangetrokken. Er werd veel aandacht besteed aan het beroepsonderwijs. De ontwikkelingen in de binnenscheepvaart maakten de bouw van een grotere sluis nodig. Na jaren van voorbereidingen werd e nieuwe sluis in 1987 officieel in gebruik genomen.

De stad en regio bleven ontwikkelen. De streek werd goed bereikbaar door de autosnelweg Amersfoort-Zwolle. Het werd eveneens een aantrekkelijke streek door de aanleg van het recreatiegebied ‘Nieuw-Hulckesteijn’, de Arkersluis en de Flevopolder. Steeds meer inwoners van de Randstad verhuisden naar Nijkerk. Daardoor veranderde het karakter van de stad en streek.

Nijkerk is flink uitgebreid en blijft uitbreiden. Onder andere de woonwijken Corlaer, Groot Corlaer en recent gebouwd Doornsteeg zorgen voor een fikse groei in de gemeente.

Inmiddels telt Nijkerk ruim 40.000 inwoners.

 

Historische foto’s: Collectie Museum Nijkerk.

© 2018 All rights reserved | Webdesign Perron18 Nijkerk Privacybeleid | Sitemap | Login